Ron Couwenhoven - De affaire Noortman

Op dinsdagochtend 17 februari 1987 trof een medewerker van Galerie Noortman aan het Vrijthof in Maastricht op de eerste verdieping lege muren aan. Er bleken negen schilderijen spoorloos, waaronder werken van Meindert Hobbema, Renoir en Pisarro. Ze waren net uit het Londense filiaal van Noortman overgebracht. Het rechercheteam van de politie merkte al snel dat er iets vreemds aan de hand was: het beveiligingssysteem bleek in orde, maar desondanks was het alarm niet afgegaan. De dieven hadden kennelijk kunnen beschikken over sleutels want men trof geen braaksporen aan. Merkwaardig was ook dat eigenaar Robert Noortman de pers niet te woord wilde staan. De politie en rechercheurs van verzekeringsmaatschappij Lloyd’s kwamen vervolgens met hun onderzoek geen stap verder. Na enkele maanden kon Lloyd’s niet anders dan 5,2 miljoen gulden uitkeren aan Noortman.

Pas in 2009, twee jaar na Noortmans dood, kwam een man met acht verdwenen schilderijen op de proppen. Het werd duidelijk dat Noortman, voorheen één van de belangrijkste kunsthandelaren ter wereld, grondlegger en voorzitter van TEFAF en ereburger van Maastricht, het brein achter de hele zaak was! De Hobbema had hij eigenhandig in de open haard gegooid. In zijn pas verschenen boek ‘De affaire Noortman’ doet Ron van Couwenhoven gedetailleerd uit de doeken hoe de vork in de steel zat. Het leest als een spannend misdaadverhaal over de jacht op een handlanger van Noortman en de slepende rechtszaak daarna.      

De man die een centrale rol speelde bij de ontknoping, was de Limburgse privédetective Ben Zuidema. Eerder was hij betrokken geweest bij het oplossen van diverse andere kunstroven, onder meer bij het terugvinden van 117 gestolen Picasso’s. Enkele dagen na de ‘diefstal’ in 1987 was hij door Noortman benaderd met het verzoek research te doen. Pas later begreep Zuidema dat “dit een manoeuvre van Noortman was om Lloyd’s in Londen te laten zien dat hij serieus bezig was de schilderijen op te sporen.” Maar toen Zuidema al snel contact kreeg met een informant die iets wist van de kunstroof en dat aan Noortman rapporteerde, zat de kunsthandelaar er volgens Zuidema “als versteend bij” en bedreigde hij de detective: “Jouw zoontje moet naar zijn oma maar eens anders gaan fietsen dan van Heerlen naar Klimmen. Ze kunnen hem weleens van de fiets schieten.” Daarop en daarom borg Zuidema zijn rapporten op en stopte hij met zijn onderzoek.

Eenentwintig jaar later, november 2008, een jaar na Noortmans dood, wordt Zuidema gebeld door een man die weet waar acht verdwenen schilderijen zich bevinden. De bezitter wil ze, nu de zaak verjaard is, te gelde maken. Zuidema maakt een afspraak met hem, maar informeert ook onmiddellijk de politie. Langzaam komt de zaak aan het rollen en na veel subtiel manoeuvreerwerk van Zuidema en de politie kunnen drie verdachten bij de overhandiging van de schilderijen ingerekend worden. Na een jarenlange strafzaak, getraineerd door de advocaten van de verdachten, worden ze pas eind 2015 door het gerechtshof in Den Haag veroordeeld tot geldboetes van vijftien-, acht- en vierduizend euro.

Jan Geerts

Terug naar het overzicht

Copyright © DeMooiKrant.nl