Lucas Cranach in Düsseldorf

Nog tot 30 juli krijgen kunstliefhebbers de kans om in Museum Kunstpalast in Düsseldorf de schitterende overzichtsexpositie van Lucas Cranach de Oudere (1472 - 1553) te bezoeken. Vanuit de hele wereld heeft men werken van deze Duitse Renaissanceschilder aangevoerd in een poging de expositie zo compleet mogelijk te maken. Dat is aardig gelukt: de meeste topwerken zijn aanwezig! Als boeiend extraatje toont men diverse op Cranach geïnspireerde werken van moderne kunstenaars als Picasso, Warhol, Giacometti en vele anderen. We hebben afgelopen week in Düsseldorf genoten!
Vanaf 1505 leidde Lucas Cranach een groot atelier aan het Saksische hof in Wittenberg. Hij schilderde vele portretten, met name van Maarten Luther, met wie hij bevriend was. Cranach onderging invloeden van zijn tijdgenoot Albrecht Dürer. Vaak smeedde hij het tafereel op de voorgrond tot een romantische geheel met een berglandschap op de achtergrond.

Wat zijn de hoogtepunten op deze unieke tentoonstelling? Zijn elegante, slanke naakten in uitbeeldingen als die van Adam en Eva en diverse mythologische scènes maken indruk. Vaak dragen de godinnen uiterst dunne, transparante sluiers die de aandacht vestigen op de vrouwelijke vormen en daardoor het erotisch element eerder versterken dan verzwakken, zoals in De drie gratiën (wat een verschil met de versie van Rubens!), Het oordeel van Paris en Venus met Cupido. Ook zagen we mooie Bijbelse voorstellingen. Madonna met kind in diverse uitvoeringen, steeds met fijnzinnig geschilderde gewaden en haarlokken. Een Christus met doornenkroon (de gezichtsuitdrukking toont ingehouden, maar intens verdriet) en tweemaal Christus en Johannes de Doper als kleine jongens. De gedempte, harmonieus met zwart contrasterende tinten rood, oranje en bruin dragen sterk bij aan het kijkgenot.

Lucas Cranach inspireert tot op heden vele kunstenaars. Van Picasso zijn liefst twintig op Cranach gebaseerde werken te zien, waaronder het grote schilderij Venus met Cupido (grof, bijna lomp en te expliciet) maar ook een fantastisch mooie linosnede in vijf kleuren van een zittende vrouw. Een foto van Man Ray beeldt Adam en Eva uit, waarbij Eva’s rechterbeen deels schuilgaat achter haar linker,- typisch voor het werk van Cranach. Vrouwelijke staande naakten zijn er van Kirchner en Maria Blanchard. Met De zondares, een intiem portret van een zwangere vrouw, verkreeg de Russische Katerina Belkina in 2015 de Internationale Lucas-Cranach-Prijs. En dan is dit nog maar een kleine greep uit het tentoonstellingsaanbod.

Zoals bij veel andere exposities, klemden ook hier weer vele bezoekers, al kijkend naar de kunstwerken, een audiotour-apparaat tegen het oor. Dat verschaft inderdaad veel informatie over de kunstwerken, maar toch ben ik geen voorstander van het gebruik ervan. Mijn voornaamste bezwaar is dat de audiotour-kijker de kunst passief ondergaat en niet gedwongen wordt om zelf goed te kijken, het kunstwerk op zich in te laten werken en er zo rustig van te genieten. Extra informatie over de schilderijen kan ook vóór of na de bezichtiging ingewonnen worden. Ik zou daarom tegen audiotour-liefhebbers willen zeggen: neem de tijd, kijk goed en durf te oordelen! Dat is leerzaam en geeft, zeker op den duur, meer voldoening!

Terug naar het overzicht

Copyright © DeMooiKrant.nl